.png "Gabinet zabytków")
Ubiory z krypt kościoła św. Franciszka z Asyżu w Krakowie
Nakładem Wydawnictwa Naukowego UMK ukazała się monografia pt. Ubiory z krypt kościoła św. Franciszka z Asyżu w Krakowie, której autorką jest prof. dr. hab. Anna Drążkowska z Katedry Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii UMK w Toruniu.
Książka jest podsumowaniem kilkuletnich badań kostiumologicznych i prac konserwatorskich prowadzonych na zespole ubiorów z XVII i XVIII w. pochodzących z krypt kościoła pw. św. Franciszka z Asyżu w Krakowie.
W książce zaprezentowano nieznane sposoby modelowania męskiej sylwetki, wykańczania i zapinania żupanów. Omówione zostały damskie jedno- i dwuczęściowe suknie oraz ubiory dziecięce a także szaty członków Arcybractwa Dobrej Śmierci. Przeanalizowano też dodatki do ubiorów: obuwie, pończochy, rękawiczki, szale, chusty, pasy i nakrycia głowy. Prezentowane odkrycia nie tylko poszerzają bazę źródłową dla historyków ubiorów, ale stanowią podstawę do dalszych badań naukowych polskiego stroju narodowego.
https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/ubiory-z-krypt-kosciola-sw-franciszka-z-asyzu-w-krakowie
Archeologia średniowiecznych zamków krzyżackich i biskupich ziemi chełmińskiej
Nakładem Wydawnictwa Naukowego UMK ukazała się monografia pt. Archeologia średniowiecznych zamków krzyżackich i biskupich ziemi chełmińskiej, której autorem jest dr. hab. Marcin Wiewióra, prof. UMK z Katedry Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii UMK w Toruniu.
Książka to efekt badań rozpoczętych w 1958 roku w Toruniu, a zakończonych w Starogrodzie w 2019 roku, prowadzonych przez Pracownie Konserwacji Zabytków, Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu, Muzeum Okręgowe w Toruniu oraz Instytut Archeologii UMK w Toruniu. Badaniami objęto zamki będące najstarszym świadectwem formowania państwa rycerzy zakonu krzyżackiego w Prusach. Jest to pierwsza panorama życia mieszkańców zamków, oparta nie tylko na studiach historycznych, lecz także wykorzystująca najnowsze wyniki badań nieinwazyjnych, archeologicznych i architektonicznych z ostatnich 20 lat.
Ogłoszenia dla studentów na semestr letni 2025/26
Rejestracja w systemie USOS na zajęcia z letniego semestru roku akademickiego 2025/2026 (obowiązkowe, seminaria, z modułów do wyboru – studia I stopnia oraz ze specjalności – studia II stopnia) dla studentów archeologii odbędzie się w dniach 10.02.26 (od godz. 8.00) – 6.03.26 (do godz. 17.00).
W przypadku problemów proszę kontaktować się z mgr Aliną Sosnowską (Instytut Archeologii, pokój nr 3, tel. 56 611 39 71, e-mail: also@umk.pl).
Plan zajęć na letni semestr znajduje się w systemie USOS oraz na stronie internetowej Instytutu Archeologii.
II ROK
STUDIA I STOPNIA
Poza zajęciami obowiązkowymi w letnim semestrze roku akademickiego 2025/2026 należy zrealizować po 90 godzin zajęć (=2 x 8 punktów ECTS) z dwóch rodzajów modułów (A i B) – kulturowo-chronologicznego i tematycznego (zgodnie z wcześniejszą deklaracją).
Zasady zapisów na lektoraty języków obcych oraz zajęcia z wychowania fizycznego określa Uniwersyteckie Centrum Języków Obcych oraz Studium Wychowania Fizycznego i Sportu.
III ROK
STUDIA I STOPNIA
Poza zajęciami obowiązkowymi i seminariami licencjackimi w semestrze letnim roku akademickim 2025/2026 należy zrealizować 60 godzin zajęć (=4 punkty ECTS) w ramach przedmiotów/wykładów ogólnouniwersyteckich (30 godzin=2 punkty ECTS)
i ogólnowydziałowych (pozakierunkowych; 30 godzin=2 punkty ECTS) oraz pozostałe zajęcia do wyboru: kontynuacja modułu tematycznego (B), realizacja jednego, nowego modułu chronologicznego (A; 90 godzin=8 punktów ECTS) – zgodnie w wcześniejszą deklaracją.
I ROK
STUDIA II STOPNIA
Poza zajęciami obowiązkowymi i seminariami magisterskimi w letnim semestrze roku akademickiego 2025/2026 należy zrealizować zajęcia z wybranej specjalności (75 godzin=9 punktów ECTS) oraz 30 godzin zajęć z języka obcego nowożytnego (=3 punkty ECTS). Zasady zapisów na lektoraty języków obcych określa Uniwersyteckie Centrum Języków Obcych.
II ROK
STUDIA II STOPNIA
Poza zajęciami obowiązkowymi i seminariami magisterskimi w letnim semestrze roku akademickiego 2025/2026 należy zrealizować zajęcia z wybranej (kontynuowanej) specjalności (60 godzin=7 punktów ECTS) oraz 30 godzin zajęć w ramach przedmiotów/wykładów ogólnouniwersyteckich (=2 punkty ECTS) z zakresu nauk społecznych.
Rekonstrukcja figurki z wczesnej epoki żelaza z Mirakowa-Grodna
W trakcie badań archeologicznych prowadzonych w latach 1997–2016 na grodzisku ludności kultury łużyckiej w Mirakowie-Grodnie natrafiono na fragmenty glinianego modelu ludzkiej postaci. Jeden z nich to fragment kończyny górnej z wymodelowanym silnie umięśnionym ramieniem zdobionym na zewnętrznej powierzchni serią drobnych nacięć, które można interpretować jako skaryfikację lub tatuaż bądź ślad zszycia przylegającej do ciała tkaniny ubioru. Drugi fragment to zachowana stopa z realistycznie wyobrażonymi palcami. W obu fragmentach zachowały się otwory, w których oryginalnie znajdował się drewniany szkielet glinianej figurki. Rekonstrukcja figurki została oparta na dowodach tekstylnych i ikonograficznych oraz plastyce antropomorficznej z wczesnej epoki żelaza w Europie.
Wizualizacja figurki z Mirakowa-Grodna to pierwsze tak realistycznie wyobrażenie ludzkiej postaci łączonej z ludnością kultury łużyckiej z obszaru dzisiejszej Polski. Osiedle jest datowane na początek epoki żelaza (800–600 BC), czyli okres kiedy w różnych częściach Starego Kontynentu wyraźnie wzrosła popularność scen narracyjnych (na naczyniach metalowych i ceramicznych) z wyobrażeniami ludzkich postaci, ale także antropomorficznych figur.
Rekonstrukcja cyfrowa figurki jest efektem realizacji projektu "Grodzisko kultury łużyckiej w Mirakowie-Grodnie na ziemi chełmińskiej" dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dofinansowanie w ramach konkursu "Ochrona zabytków archeologicznych". Kierownikiem projektu jest dr hab. Jacek Gackowski, prof. UMK z Katedry Prahistorii Instytutu Archeologii UMK w Toruniu.
Link do animacji z rekonstrukcją figurki z Mirakowa-Grodna: https://www.facebook.com/reel/1429920595144323
foto © M. Osiadacz | Bevel.Studio
Badania „Skarbu ze Strzelinka”
W glinianym naczyniu odkrytym w Strzelinku (powiat słupski) znaleziono niemal 1 kilogram srebrnych monet i ich fragmentów. Ten wyjątkowy depozyt został w 2025 roku poddany szczegółowym badaniom w ramach projektu kierowanego przez dr. Pawła Szczepanika.
W trakcie prac: • blisko 900 egzemplarzy poddano szczegółowej analizie numizmatycznej • około 700 monet przeszło pełną konserwację, • 50 wybranych egzemplarzy przebadano metodą SEM-EDS, aby określić ich skład pierwiastkowy — analizę wykonano na Wydziale Chemii UMK. To przedsięwzięcie stanowi przykład interdyscyplinarnej współpracy archeologów, numizmatyków i specjalistów z zakresu nauk ścisłych. Wyniki badań dostarczają istotnych informacji o obiegu srebra i praktykach depozytowych w średniowieczu.
Pełna publikacja wyników i wniosków znajdzie się w przygotowywanej monografii. Wartość projektu: 60 800 zł Dofinansowanie: 45 800 zł „Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego”.
Sukces toruńskiej archeologii w konkursie „Ochrona zabytków archeologicznych”
Dwóch pracowników Instytutu Archeologii UMK otrzymało dofinansowanie w ramach konkursu "Ochrona zabytków archeologicznych". Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało na ten cel ponad 110 000 zł.
Dr hab. Jacek Gackowski, prof. UMK, z Katedry Prahistorii otrzymał dofinansowanie w wysokości 58 000 zł na realizację projektu badawczego pt. „Grodzisko ludności kultury łużyckiej w Mirakowie-Grodnie na ziemi chełmińskiej. Opracowanie i publikacja wyników”.
Dr Paweł Szczepanik z Katedry Starożytności i Wczesnego Średniowiecza otrzymał dofinansowanie w wysokości 52 400 zł na realizację projektu badawczego pt. „Wczesnośredniowieczny skarb monet srebrnych ze Strzelinka, powiat słupski. Opracowanie i publikacja wyników badań”.
fot. A. Romański | Instytut Archeologii UMK